محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

428

تحفه خانى ( فارسى )

بر تمام بدن بايد ماليد كه درين موم روغن اندك لعاب خطمى و كتيرا نيز باشد و يا حلوائى كه از نشاسته و روغن بادام و قند يا نبات باشد و خوردن مسكه و نبات با قدرى نان نيز مفيد است و ماء اللحم بسيار چرب نيز مفيد است و محل و مسكن عليل مىبايد در مهب شمال و خوش هوا باشد و علاج در آن قسم كه ايلاوس است و بدترين اقسام و مهلك‌ترين آن على اختلاف الاقوال بين الاطبا كه بعضى سبب در حدوث او پيچ و تاب افتادن در روده است و عدم نفوذ ريح و ثقل از امعا و بعضى سبب يبوست ثقل است در امعا دقاق مىگويند چنان كه در اول اين اشارت به آن واقع شد بهر تقدير خوردن فلونياى رومى است تا تحذير حس كند و موجب سكون وجع باشد و اجزاى او برين وجه است فلفل سفيد و بزر البنج از هريك ده درم افيون پنج درم زعفران سه درم فرفيون و عاقرقرحا از هريك يك درم مجموع كوفته و پيخته و به مقدار تمام ادويه عسل صافى خلط كرده بايد برداشت و مقدار خوردن ازين معجون بوقت حاجت و اضطرار سه درم است و اين معجون را بوقتى بايد داد كه از معالجات و تدبير ديگر مايوس شده باشد زيرا كه در تحذير حس اگرچه تسكين مىشود و اما تغليظ و يبوست ماده موجب مرض زياده مىشود پس از علاج اصل كه تليين طبيعت است باشربه و بحقنه معالج مىبايد غافل نشود و معجون فلافلى و شهرياران و سفرجلى مسهل كه در علت قولنج مختار است و بسيار مفيد از هركدام كه موجود شود مقدار خوردن پنج مثقال است در قدرى قليل آب گرم و به اين اجزا كه مذكور مىگردد حقنه بايد كرد او را اگر طبيعت بتدابير سابقه اجابت نكند بابونه شبت حلبه تخم كرفس و باديان نيم‌كوفته از هريك ده درم انجير خشك بست عدد سكبينج مقل حارشر از هريك دو درم مجموع ادويه